Dawna baza 17. Batalionu Taborów w Strzyży

Jadąc al. Grunwaldzką w kierunku Oliwy, zaraz za skrzyżowaniem z al. Wojska Polskiego, po prawej (wschodniej) stronie mijamy charakterystyczne centrum handlowe, zbudowane z blachy falistej w latach 90. ubiegłego wieku (Top Shopping). Na tle tej hipermarketowej architektury wyróżnia się ceglany budynek, stojący przy samej ulicy. Tu także mieści się salon meblowy, nie każdy jednak wie, że obiekt ten powstał ponad 120 lat temu i pierwotnie był budynkiem wojskowym.

Pierwotnie takich parterowych, podłużnych ceglanych budynków było w tym miejscu cztery: dwa przy samej al. Grunwaldzkiej, dwa od strony torów kolejowych. Wszystkie one powstały w latach 1891-1893 jako baza dla stacjonującego we Wrzeszczu 17. Zachodniopruskiego Batalionu Taborów (Wagenhäuser des Train-Depots; piąty budynek, leżący bliżej torów, dodano między 1908 a 1917 rokiem). Czym były wojska taborowe? Dziś nazwalibyśmy je wojskami wsparcia logistycznego – jednostki te zajmowały się transportem zaopatrzenia, sprzętu, szpitali polowych itd. Poza wspomnianymi wozowniami (garażami), na kompleks składały się także dwie reprezentacyjne kamienice, służące jako mieszkania dla oficerów oraz biuro (dziś budynki mieszkalne, oznaczone numerami odpowiednio 203 i 207) oraz dwa niewielkie budynki warsztatów kowalskich.

Składy ulokowano w miejscu strategicznym: na obrzeżach ówczesnego miasta, między szosą (al. Grunwaldzka) a linią kolejową oraz w bezpośredniej bliskości poligonu (Grosser Exerzierplatz – Wielki Plac Ćwiczeń), znajdującego się po drugiej stronie torów (teren późniejszego lotniska, dziś część dzielnicy Zaspa-Młyniec). Same koszary 17. Batalionu Taborów mieściły się w pobliskim kompleksie przy ul. Słowackiego, w jego północnej części, przy skrzyżowaniu al. Grunwaldzkiej z ul. Szymanowskiego.

 

Na początku 1920 roku wojska taborowe – tak, jak wszystkie inne – opuściły Gdańsk. Dawna baza stała się własnością Senatu Wolnego Miasta, dzierżawioną firmom prywatnym. I tak w okresie międzywojennym w dawnych garażach mieściła się m.in. fabryka tektury, stolarnia i fabryka parkietu, fabryka mebli, palarnia kawy, hurtownia materiałów budowlanych i węgla. Przez kolejne dziesięciolecia hale poddawane były licznym przeróbkom. Kiedy zniknęły trzy z nich? Czy zostały zniszczone podczas działań wojennych, czy może rozebrano je później? Chętnie się tego dowiem.

Dziś na miejscu jednej z hal jest parking, miejsce po dwóch pozostałych zajmuje wspomniany blaszak z m.in. sklepem sieci JYSK oraz Biedronką. Z dwóch zachowanych do dziś budynków w lepszym stanie jest ten na widoku, przy al. Grunwaldzkiej, wyraźnie odrestaurowany, choć jednocześnie oklejony bannerami. Drugi, ukryty na zapleczu i oddzielony wysokim płotem, bliżej ul. Braci Lewoniewskich, został zmasakrowany licznymi przeróbkami i przebudowami. Mam nadzieję, że pewnego dnia zostanie przywrócony do oryginalnego kształtu.

 

Wykorzystałem m.in.:
J. Daniluk, Miasto skoszarowane  [w:] Wędrówki po Wrzeszczu, Gdańsk 2011
H. Dublanski, W. Rohlsing, Militärbauten  [w:] Danzig und seine Bauten, Berlin 1908
Dawne księgi adresowe Gdańska
Podziel się tym ze światemEmail this to someone
email
Share on Facebook
Facebook
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on Google+
Google+
Pin on Pinterest
Pinterest

3 komentarze na temat “Dawna baza 17. Batalionu Taborów w Strzyży

  1. Witam, ciekawa historia. Opisywany teren jest mi bliski, część zmian krajobrazu tej części miasta obserwowałem z drugiej strony al.Grunwaldzkiej. (nr 208). Pozwolę sobie zapytać autora o historię, może zdjęcia, kamienic naprzeciwko tj. nr 204-210. wyniki moich poszukiwań są dość marne. ogólnie znane przedwojenne zdjęcia lotnicze i nic ponadto. pogrzebałem też w księgach adresowych. pod nr 208 mieszkał, z tego co pamiętam dziennikarz i działacz NSDAP. w czasie wojny kamienice (tak wspomina moja babka) zostały wypalone, potem odbudowane. moja rodzina mieszka tam od 1954 roku. Był bym bardzo wdzięczny za zdjęcia przede wszystkim a może jakąś ciekawą historię związaną z budynkami po drugiej stronie al. Grunwaldzkiej
    pozdrawiam
    maty mateusz.em@wp.pl

  2. Pingback: Wrzeszcz z lotu ptaka na zdjęciu sprzed wieku | Z Wrzeszcza - blog Jarka Wasielewskiego

  3. Pingback: Klub Studencki ŻAK przy al. Grunwaldzkiej | Z Wrzeszcza - blog Jarka Wasielewskiego

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *