O „Dziejach Fortu. Spacerowniku” Jana Daniluka słów kilka

W zeszłym roku gdańskie Hevelianum wydało syntetyczną publikację o historii zajmowanej przez siebie Góry Gradowej, w tym zaś proponuje praktyczny spacerownik po tym miejscu. Na niespełna 80 stronach skatalogowano poszczególne obiekty i poukładano je w trzy propozycje tras spacerowych. W ten sposób otrzymujemy coś na kształt leksykonu – każde hasło opatrzono zdjęciem i syntetycznym opisem,…

Po lekturze ”Cmentarzy przy Wielkiej Alei w Gdańsku 1867-1945” Anny Krüger

Wydane przez Fundację Terytoria Książki Cmentarze przy Wielkiej Alei w Gdańsku 1867-1945 to kolejna piękna publikacja powstała na bazie doktoratu – tym razem na podstawie pracy obronionej w 2019 roku przez Annę Krüger. Jak wskazuje tytuł, książka przybliża dzieje cmentarzy, które począwszy od końca lat 60. XIX wieku powstawały wzdłuż dzisiejszej alei Zwycięstwa. Przyglądamy się…

O „Reportażach z Wolnego Miasta” Richarda Teclawa uwag kilka

Gdańska Fundacja Terytoria Książki wydała niedawno kolejny tom w bardzo ciekawej serii Danzig w Gdańsku, prezentującej szerzej nieznane teksty o naszym mieście, napisane przed 1945 rokiem. Tym razem jest to zbiór kilkudziesięciu artykułów prasowych, opublikowanych w Danziger Volksstimme – poczytnym, międzywojennym organie prasowym gdańskiej Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD). Ich autorem jest Richard Teclaw (1896-1956), jeden…

Po lekturze książki „Od Sopotu po Stogi” Janusza Dargacza

Kolejna – po Miastach skoszarowanych Jana Daniluka – pięknie wydana przez Muzeum Gdańska monografia traktuje – jak informuje podtytuł – o początkach kąpielisk morskich w okolicach Gdańska w latach 1800-1870. Autor najwięcej uwagi poświęcił Sopotowi, ale opowiada także o początkach kąpielisk w Brzeźnie, na Westerplatte, w Wisłoujściu, Jelitkowie oraz na Stogach. Janusz Dargacz temat potraktował…

Po lekturze nowego wydania „Gdańska – miasta od nowa” Piotra Perkowskiego

Pierwsze wydanie książki Piotra Perkowskiego, które ukazało się w 2013 roku, wywołało niemałą sensację. Ta pionierska próba opisania kulturowej historii powojennego Gdańska zachwyciła czytelników i podzieliła krytyków. By daleko nie szukać: portal HistMag.org przyznał jej maksymalną liczbę punktów, a tygodnik POLITYKA uhonorował swoją Nagrodą Historyczną w kategorii „prace naukowe i popularnonaukowe”. Zawodowi historycy byli trochę…

Na marginesie książki „W Gdańsku i w szerokim świecie” Andrzeja Januszajtisa

Andrzej Januszajtis ekscytował się przeszłością Gdańska zanim stało się to modne. Zaczął zaraz po wojnie, gdy nie było Internetu, serwisu FotoPolska czy historycznych grup na Facebooku, a informacje i historyczne ilustracje trzeba było mozolnie wydobywać z archiwów, starych publikacji oraz dawnej prasy. Od początku była to praca pasjonata, który bada to, co go akurat zainteresowało…

Kilka uwag o 'Politechnice Gdańskiej na dawnych pocztówkach’

Ubiegając (świadomie bądź nie) trzeci tom albumu Wrzeszcz na dawnej pocztówce, który przygotowujemy z Janem Danilukiem na chwilowo bliżej nieokreśloną przyszłość, a w którym zamierzamy pokazać m.in. kampus Politechniki Gdańskiej, uczelnia ta postanowiła wydać własnym nakładem albumik pt. Politechnika Gdańska na dawnych pocztówkach. Jej napisania podjął się Dariusz Świsulski (profesor na Wydziale EiA tejże uczelni),…

O „Górze Gradowej” Jana Daniluka uwag kilka

Gdańskie Hevelianum, od kilkunastu lat z powodzeniem przywracające Gdańszczanom oraz turystom zaniedbany przez dekady teren Góry Gradowej z pozostałościami nowożytnych fortyfikacji miejskich, wydało niedawno syntetyczne opracowanie dziejów tej części gdańska. Jego autorem jest nie kto inny jak Jan Daniluk – i nie jest to przypadek. Otóż Autor 11 lat temu Górze Gradowej poświęcił swoją pracę…

Wrażenia z lektury „Gdańsk: szwedzkie karty historii” Wojciecha Łygasia

Przeciętny gdańszczanin, jeżeli w ogóle kojarzy jakiejkolwiek związki naszego miasta ze Szwecją, to najczęściej ograniczają się one do… sklepu IKEA w gdańskiej Matarni. A przecież jest tego o wiele więcej – Gdańsk od średniowiecza połączony był ze Skandynawią wymianą handlową czy kulturalną i niejednokrotnie uczestniczył w wydarzeniach politycznych związanych z tą częścią naszego kontynentu. O…

Po lekturze „Czarownic, mieszczek, pokutnic”

Wydawnictwa Marpress miłośnikom historii Gdańska jakoś specjalnie przedstawiać nie trzeba. Przysłużyło się naszemu miastu chociażby popularyzacją wiedzy profesorów Andrzeja Januszajtisa i Jerzego Sampa. Jednak pomimo tych zasług Marpress utknął gdzieś w latach dziewięćdziesiątych – zarówno pod względem archaicznej szaty graficznej, jak i bardzo skromnej bazy autorów, reprezentujących starsze pokolenie, ze wspomnianym prof. Januszajtisem na czele.…

„Walentynowicz. Anna szuka raju” – kilka uwag na marginesie

10 lat po IPN-owskiej hagiografii napisanej przez Sławomira Cenckiewicza do sprzedaży trafiła reporterska biografia Anny Walentynowicz autorstwa dwojga znakomitych trójmiejskich dziennikarzy: Doroty Karaś i Marka Sterlingowa. W odróżnieniu od laurki Cenckiewicza, autorzy nie piszą pod przyjętą z góry tezę, ale po prostu próbują poznać i zrozumieć swoją bohaterkę. Z zachowanych wywiadów, wspomnień, nagrań oraz dokumentów…

Na marginesie książki „Poniemieckie” Karoliny Kuszyk

Nie jest to książka o Gdańsku. Albo raczej: nie jest to książka tylko o Gdańsku. Poniemieckie to opowieść o całych tzw. ziemiach odzyskanych – obszarze stanowiącym ok. 1/3 terytorium dzisiejszej Polski, który przypadł jej w 1945 roku kosztem pokonanych w drugiej wojnie światowej Niemiec. Jest to opowieść utkana ze wspomnień, fizycznych śladów oraz rozmów: wspomnień…

Na marginesie „Wspomnień z młodości ubogiej służącej”

Najnowszą książkę z serii Danzig w Gdańsku wydawca – Fundacja Terytoria Książki (związana z wydawnictwem słowo/obraz terytoria) opisuje jako „obrazki z życia gdańskiego mieszczaństwa oraz biedoty drugiej połowy XIX wieku”, podkreślając, że to okres wciąż słabo znany zarówno gdańskiej historiografii, jak i współczesnemu polskiemu czytelnikowi. Zgadzam się z tym stwierdzeniem w zupełności – dziewiętnastowieczny, „pruski”…

„Polanki. Podmiejskie rezydencje mieszczan gdańskich” – wrażenia po lekturze

Starsi mieszkańcy Gdańska pamiętają zapewne, że do 1965 roku dzisiejsza stacja SKM Gdańsk Przymorze-Uniwersytet nosiła nazwę Gdańsk Polanki. Dzielnicę Przymorze zaczęto bowiem wznosić dopiero w 1959 roku, Uniwersytet Gdański zaś utworzono 11 lat później. Toteż oddana do użytku w 1952 roku stacja kolejki podmiejskiej otrzymała nazwę leżącej po sąsiedzku historycznej części Oliwy. Polanki jednak nie…

Spotkanie z czytelnikami w Bibliotece Kolonia (wideo)

Po przerwie urlopowej wznowiliśmy spotkania promujące drugi tom albumu Wrzeszcz na dawnej pocztówce. Tym razem odwiedziliśmy Bibliotekę Kolonia w Dolnym Wrzeszczu (ul. Manifestu Połanieckiego), najbliższą naszym sercom filię Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Gdańsku. To tam przed laty wypożyczaliśmy nasze pierwsze „poważne” książki – zresztą wciąż tam czasem zaglądamy. Toteż z wielką przyjemnością przyjęliśmy…

O „Ogrodach odchodzących…?” Katarzyny Rozmarynowskiej raz jeszcze

Nie jest to nowość wydawnicza, ale na pewno jest to wydawnicza sensacja, dlatego też wypadałoby, abym i ja poświęcił jej tu nieco miejsca. Otóż wydana w 2011 roku książka Katarzyny Rozmarynowskiej pt. Ogrody odchodzące…? spotkała się z ogromnym zainteresowaniem czytelników i wyprzedała w krótkim czasie. Kto nie zdążył, musiał zadowolić się egzemplarzami dostępnymi w czytelniach…

Oto jest dzień! Premiera drugiego tomu „Wrzeszcza na dawnej pocztówce”

Dłuuuuugo wyczekiwana premiera drugiego tomu „Wrzeszcza na dawnej pocztówce” za nami! Do Nowej Synagogi we Wrzeszczu przybyło wczoraj ponad 200 osób, nakład był rozchwytywany, co bardzo nas cieszy – i nieskromnie przyznamy, że wcale nie dziwi… 😉 Dziękuję wszystkim, którzy przyszli posłuchać i kupić nasz album 🙂 Tutaj skrócone nagranie ze spotkania:   O kolejnych…

„Architektura zespołu Politechniki Gdańskiej 1904–2018” – wrażenia po lekturze

Dwa lata temu podzieliłem się z Państwem wrażeniami po zakupie albumiku pt. Kampus Politechniki Gdańskiej. Ciesząca oko książeczka zwiększyła mój apetyt na docelową, ambitniejszą publikację, której była zapowiedzią. Jej autor – na co dzień profesor architektury związany z Politechniką Gdańską, ale szerzej znany przede wszystkim jako popularyzator wiedzy o architekturze Gdańska – słowa dotrzymał i…

Album(ik) „Kampus Politechniki Gdańskiej” – wrażenia

Nie będzie przesadą stwierdzenie, że jednym z głównych katalizatorów przemiany Wrzeszcza w wielkomiejską dzielnicę na początku XX wieku było powstanie kampusu Politechniki Gdańskiej w południowej części dzielnicy. Tym bardziej zaskakuje fakt, że jak dotąd nie poświecono temu tematowi osobnej książki. Co prawda w przeszłości ukazywały się publikacje poświęcone gdańskiej uczelni technicznej, ale skupiały się one…

Zapowiedź: „Wrzeszcz na dawnej pocztówce. Spacer drugi”

DODANO 29.03.2017: Niestety, z nieznanych nam powodów książka utkwiła w Wydawnictwie Oskar i na chwilę obecną nawet my nie wiemy, na czym właściwie stoimy. Wszelkie pytania o termin publikacji prosimy kierować na adres oskar@wydawnictwooskar.pl ******************** Wiosną zeszłego roku informowałem, że wraz z Jankiem Danilukiem wznowiliśmy pracę nad drugim tomem Wrzeszcza na dawnej pocztówce. Pierwotnie zakładaliśmy,…

Co z drugim tomem „Wrzeszcza na dawnej pocztówce”?

Kilka dni temu zaserwowałem Wam primaaprilisowy żart o nowej książce, ale dziś już piszę na poważnie. Wiele osób w ostatnich miesiącach pytało mnie, kiedy pojawi się drugi tom Wrzeszcza na dawnej pocztówce? Dla wszystkich wypatrujących kontynuacji naszego niezwykłego spaceru mam dobrą wiadomość: jeśli nie wydarzy się nic nadzwyczajnego, nowa książka trafi do sprzedaży jesienią. W…

Na marginesie „KS Gedanii” Janusza Trupindy uwag kilka

Zaryzykuję i powtórzę stwierdzenie, które w ostatnich dniach słyszałem wielokrotnie: oto najbardziej oczekiwana „gdańska” książka mijającego roku. Do „masowego czytelnika” (czy istnieje jeszcze coś takiego?) nareszcie trafia monografia poświęcona słynnemu przedwojennemu gdańskiemu klubowi – KS Gedanii. Wysiłek podjął dr Janusz Trupinda, na co dzień mediewista i pracownik Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, a od kilku lat…

„Tramwajem przez Gdańsk” Sebastiana Zomkowskiego – wrażenia po lekturze

Gdańsk ma szczęście do historyków-pasjonatów, ludzi, którzy zajmują się badaniem i popularyzacją przeszłości naszego miasta nie z racji obranego zawodu, ale raczej obok tej działalności, a czasem wręcz niezależnie od niej. Jedną z takich osób jest Sebastian Zomkowski, zawodowo związany z Zakładem Komunikacji Miejskiej w Gdańsku, a „prywatnie” autor wydanego właśnie albumu Tramwajem przez Gdańsk. Sebastian Zomkowski…