Alma-Richter-Haus przy ul. Kochanowskiego

W latach Wolnego Miasta Gdańska wschodnia część Wrzeszcza stanowiła największy plac budowy w mieście. Jedną z ciekawszych prowadzonych tu na przełomie lat 20. i 30 inwestycji był budynek dla Charytatywnej Spółdzielni Domów Spokojnej Starości Sp. z o. o. (Gemeinnützigen Rentnerheimgenossenschaft G. m. b. H.), postawiony przy Posadowskyweg (dziś ul. Jana Kochanowskiego), między jej skrzyżowaniami z…

Reichskolonie raz jeszcze

O dawnym osiedlu Kolonia Rzeszy (Reichskolonie) pisałem tu kilkukrotnie, ostatnio przy okazji sensacyjnej pocztówki, jaka wypłynęła na jednej z aukcji (tak po prawdzie, to każda pocztówka z tego rejonu jest sensacją!). Niedawno na portalu FotoPolska.pl pojawiło się doskonałe zdjęcie pokazujące róg Posadowskyweg i Baerenweg (ul. Kochanowskiego i Mickiewicza), datowane na lata 1905-07: To samo miejsce…

Niezrealizowane Osiedle Eckhof

Zabudowa Dolnego Wrzeszcza, który był największym placem budowy Wolnego Miasta, przed końcem II wojny zatrzymała się na wysokości ulic Krzemienieckiej i Lwowskiej. Na północ od nich nie było już (prawie) niczego, miasto zaczęło zagospodarowywać te tereny dopiero w 1947 roku, kiedy to rozpoczęto budowę kolonii fińskich domków. Jednak okazuje się, teren ten jak najbardziej zamierzano…

Blok mieszkalny z 1930 przy ul. Mickiewicza

W latach Wolnego Miasta Gdańska (1920-1939) Dolny Wrzeszcz był wielkim placem budowy. Nowe bloki, kamienice i pojedyncze domy stawiały zarówno spółdzielnie mieszkaniowe, władze miejskie, jak i prywatni inwestorzy. Zabudowywano kwartały przy nowowytyczanych ulicach, ale także puste parcele przy tych już istniejących. Jedną z takich inwestycji była budowa przy dzisiejszej ul. Adama Mickiewicza, wówczas Bärenweg. Wkrótce…

Nowa pocztówka z Reichskolonie

Nieco ponad 8 lat temu zebrałem tu w jednym poście wszystkie znane mi pocztówki prezentujące dawne osiedle Kolonia Rzeszy (Reichskolonie). „Wypłynięcie” każdej z nich było małą sensacją. I oto znów Internety rozgrzały moje emocje. Otóż na portalu aukcyjnym Delcampe pojawiła się taka oto widokówka: Prezentuje ona ulicę Kochanowskiego na wysokości numeru 83 około 1914 roku.…

Krótka ulica Poprzeczna i Adolf Bielefeldt

Ulica Poprzeczna, łącząca ul. Stanisława Wyspiańskiego z ul. Konrada Leczkowa, ma zaledwie ok. 60 metrów i przypuszczalnie jest najkrótszą ulicą Wrzeszcza. Powstała ok. 1929-1930 roku po reorganizacji układu komunikacyjnego dawnego traktu Neuschottland, w celu ponownego połączenia An der Abstmühle (ul. Konrada Leczkowa) z Ostseestraße (al. gen. Józefa Hallera). Do tego przeznaczenia nawiązuje zresztą współczesna nazwa…

3 pocztówkowe cymelia z aukcji internetowych

Niemiecki eBay – a właściwie jego użytkownicy – nie przestają mnie zaskakiwać. W ostatnich tygodniach na tym portalu aukcyjnym pojawiły się 2 fantastyczne pocztówki z Dolnego Wrzeszcza. Pierwsza, wysłana w 1911 roku, przedstawia sklep kolonialny Paula Diebiga na rogu dzisiejszych ulic Wajdeloty i Waryńskiego: Co warte podkreślenia: pocztówka prezentuje nieistniejącą dziś kamienicę – w jej…

Wozownia z końca XIX wieku

O tym, że wrzeszczańskie podwórka kryją niejedną niespodziankę, pisałem 5 lat temu, przy okazji „odkrycia” domu ogrodnika na posesji nieistniejącej dziś willi następcy niemieckiego tronu. Nie zdziwiło mnie zatem zupełnie, gdy jakiś czas temu natknąłem się na ten obiekt na podwórku kamienic stojących przy skrzyżowaniu ulic Do Studzienki i Matejki: Co mnie zdziwiło natomiast, to…

Widok Wrzeszcza z… Polanek

Czy zastanawialiście się kiedykolwiek nad tym, jak wyglądał Wrzeszcz widziany z Oliwy, ponad rozciągającymi się pomiędzy obiema tymi dzielnicami polami, łąkami i nieużytkami? Dłużej zastanawiać się nie musicie. Otóż kilka dni temu niezrównany Jan Daniluk udostępnił świetne zdjęcie ze swoich zbiorów, wykonane w 1941 roku. Prezentuje ono widok z dzisiejszej ul. Polanki w kierunku Wrzeszcza:…

Kaplica cmentarna przy ul. Trubadurów

Rok 1945 zwykliśmy traktować jako moment, w którym zasadniczo umarł stary, przedwojenny Gdańsk. To znaczne uproszczenie, bowiem on odchodził po kawałku, niepostrzeżenie, w tle codziennej krzątaniny. Dla starszych mieszkańców ta uwaga jest oczywista, ale dla mojego pokolenia, które zastało Gdańsk już z grubsza powojenny – wcale nie. Uświadomiła mi to po raz kolejny notka prasowa…

Replay 2019, czyli czego nie wypada przegapić

Mijający rok był bardzo owocny pod względem wrzeszczańskich zachwytów. Otóż wypłynęła co najmniej jedna sensacyjna pocztówka oraz jeden sensacyjny film z lat wojny (kolorowy!), a do tego – ciekawe zdjęcia ze stanu wojennego. Nie wspominając o galopujących amerykańskich koniach z UNRRY. Poza tym opowiedziałem Wam, skąd wzięło się targowisko we Wrzeszczu, zabrałem Was z wizytą…

Wojenny Wrzeszcz na kolorowym filmie!

Nieco ponad dwa lata temu na YouTube’owym kanale kolońskiej Weltfilmerbe opublikowany został film z prywatnego archiwum, ukazujący Gdańsk – oraz Wrzeszcz – w roku 1940. Film – co zrozumiałe – wzbudził wielką sensację – tutaj możesz przeczytać moją analizę. Okazuje się, że jest ciąg dalszy! Trzy tygodnie temu na tym samym kanale pojawiło się inne nagranie…

Sensacyjna pocztówka z niezwykłą kamienicą

W ostatnim dniu ubiegłego roku w tworzonym przez użytkowników portalu z obrazkami FotoPolska pojawiła się sensacyjna pocztówka, wyszperana z któregoś z portali aukcyjnych. Gdy ją zobaczyłem, to omal nie spadłem z kanapy: W pierwszym momencie z niczym się nie kojarzy, a przecież jest to budynek bardzo charakterystyczny i dobrze we Wrzeszczu wyeksponowany. Mowa o dziś…

Remiza strażacka odzyskuje dawny blask

Podczas pierwszego wiosennego spaceru do Parku Jaśkowej Doliny zajrzałem na ul. Sosnową, by przekonać się na własne oczy, jak postępuje przebudowa dawnej remizy strażackiej nr 3 (Feuerwache III), w której obecnie mieszczą się Komenda Wojewódzka Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku oraz Wojewódzkie Centrum Powiadamiania Ratunkowego. Dzieje się! Ale po kolei. Budynek został oddany do użytku…

Zamiatanie po historycznej Gedanii

Wygląda na to, że trwające od wielu lat perypetie z terenem dawnego Klubu Sportowego Gedania przy ul. Kościuszki właśnie dobiegają smutnego końca. Po latach nieużywania – bądź używania niezgodnie z przeznaczeniem – władze klubu sprzedały teren deweloperowi, który postawi tu kolejne osiedle mieszkaniowe. Jeśli czytać między wierszami, to ostatnie doniesienia prasowe nie pozostawiają co do tego…

Drób, dużo drobiu na pograniczu Wrzeszcza i Zaspy

Duża część mojego najnowszego artykułu w czasopiśmie 30 dni (popełnionego wspólnie z Janem Danilukiem), poświęconego historii obozu pracy przymusowej Narvik dotyczy jego powojennych losów. Przez kilka dekad baraki wykorzystywane były w rozmaitych celach: jako budynki biurowe, przemysłowe, ale także – co dziś słusznie szokuje – mieszkalne. Podobnie działo się z innymi barakami o wojennej proweniencji w…

Reklama gdańskiego Bratniaka w poznańskim czasopiśmie

Niedawno zakończyła się na Allegro ciekawa aukcja (nie było ofert kupna!) – egzemplarz czasopisma Wielkopolska Ilustracja (nr 35 z 1 VI 1935): Zamieszczono w nim całostronicowy artykuł-reklamę, zawierający „garść informacyj o Ognisku Wycieczkowym w Gdańsku, przy Bratniej Pomocy Zrzeszenia Studentów Polskich Politechniki Gdańskiej”, czyli popularnym Bratniaku przy Heeresanger 11 (dziś al. Legionów 11, budynek SP…

Wrzeszcz na sensacyjnym filmie z 1940 roku

Jak zapewne większość z Was zdążyła się zorientować, zdjęć ukazujących dawny Wrzeszcz jest zatrzęsienie, chociaż nie wszystkie części dzielnicy są jednakowo w tym zatrzęsieniu reprezentowane – stąd moje regularne zachwyty na tym blogu, gdy w sieci pojawia się obrazek ukazujący mało nam dotąd znany zakątek. Inaczej sprawa wygląda z ruchomymi obrazami – przez cztery lata…

Ktokolwiek widział… Gdański strażak Ferdinand Hemke

Kilka miesięcy temu przy okazji prac nad drugim tomem albumu Wrzeszcz na dawnej pocztówce, w którym zapuszczamy się m.in. w okolice ul. Partyzantów, odwiedziłem Komendę Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku. W jej archiwum znalazłem m.in. trzy zdjęcia przedstawiające przedwojennego gdańskiego strażaka o nazwisku Ferdinand Hemke. Fotografie pokazują go w różnych okresach służby: „] Wojtek Gruszczyński…

Nowe pocztówkowe cuda z eBay’a

Twierdziłem i twierdzę, że jeśli chodzi o przedwojenne wrzeszczańskie pocztówki, to po strychach i piwnicach wciąż jeszcze poukrywanych jest wiele zaskakujących widoków. Słuszność tej wiary potwierdził ostatnio serwis aukcyjny eBay.de. Najpierw na aukcję wystawiono pocztówkę z 1910 roku przedstawiającą Bahnhofstrasse, czyli dzisiejszą ul. Dmowskiego, na odcinku przed skrzyżowaniem z ul. Brzozową: Widzimy tu Hotel Reichsadler (dziś w…

Panorama Wrzeszcza sprzed ponad 120 lat

W Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej wypatrzyłem ostatnio dwie bardzo ciekawe fotografie Wrzeszcza. Wykonał je ok. 1893 roku niejaki Wilhelm Dreesen. Chciałbym dziś Wam zaprezentować pierwszą z nich. Zdjęcie zrobiono z Góry Jana. Widoki z tego wzniesienia pojawiały się na dziesiątkach pocztówek, jednak zazwyczaj są one późniejsze i ukazują już prawie ukształtowaną dzielnicę. Tymczasem omawiana tutaj fotografia…