O „Dziejach Fortu. Spacerowniku” Jana Daniluka słów kilka

W zeszłym roku gdańskie Hevelianum wydało syntetyczną publikację o historii zajmowanej przez siebie Góry Gradowej, w tym zaś proponuje praktyczny spacerownik po tym miejscu. Na niespełna 80 stronach skatalogowano poszczególne obiekty i poukładano je w trzy propozycje tras spacerowych. W ten sposób otrzymujemy coś na kształt leksykonu – każde hasło opatrzono zdjęciem i syntetycznym opisem,…

Po lekturze ”Cmentarzy przy Wielkiej Alei w Gdańsku 1867-1945” Anny Krüger

Wydane przez Fundację Terytoria Książki Cmentarze przy Wielkiej Alei w Gdańsku 1867-1945 to kolejna piękna publikacja powstała na bazie doktoratu – tym razem na podstawie pracy obronionej w 2019 roku przez Annę Krüger. Jak wskazuje tytuł, książka przybliża dzieje cmentarzy, które począwszy od końca lat 60. XIX wieku powstawały wzdłuż dzisiejszej alei Zwycięstwa. Przyglądamy się…

O religii we Wrzeszczu w nowym numerze Magazynu GARNIZON

Z drukarni wyszedł właśnie nowy, czwarty już numer Magazynu GARNIZON: W środku m.in. mój tekst o religijnych tradycjach naszej dzielnicy (do pobrania tutaj).   Pisemko pobierzecie bezpłatnie w obiektach biurowych i gastronomicznych na terenie Garnizonu oraz w Bibliotece Manhattan. A jeśli macie daleko, to tutaj możecie pobrać wersję w PDF-ie. Gorąco zachęcam do lektury! 🙂

Alma-Richter-Haus przy ul. Kochanowskiego

W latach Wolnego Miasta Gdańska wschodnia część Wrzeszcza stanowiła największy plac budowy w mieście. Jedną z ciekawszych prowadzonych tu na przełomie lat 20. i 30 inwestycji był budynek dla Charytatywnej Spółdzielni Domów Spokojnej Starości Sp. z o. o. (Gemeinnützigen Rentnerheimgenossenschaft G. m. b. H.), postawiony przy Posadowskyweg (dziś ul. Jana Kochanowskiego), między jej skrzyżowaniami z…

Centrum Chrześcijańskie przy Leczkowa

W Gdańsku buduje się sporo i dużej części tych inwestycji towarzyszą flesze i fanfary. Nie zawsze przekłada się to na jakość architektoniczną czy miastotwórczą efektu końcowego, ale co zrobić. Tymczasem są też inwestycje, z którymi dzieje się odwrotnie – są ciekawe, również pod względem architektury, ale nigdzie o nich nie wyczytacie. Taką inwestycją jest realizowana…

O „Reportażach z Wolnego Miasta” Richarda Teclawa uwag kilka

Gdańska Fundacja Terytoria Książki wydała niedawno kolejny tom w bardzo ciekawej serii Danzig w Gdańsku, prezentującej szerzej nieznane teksty o naszym mieście, napisane przed 1945 rokiem. Tym razem jest to zbiór kilkudziesięciu artykułów prasowych, opublikowanych w Danziger Volksstimme – poczytnym, międzywojennym organie prasowym gdańskiej Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD). Ich autorem jest Richard Teclaw (1896-1956), jeden…

O handlowych tradycjach Wrzeszcza w nowym numerze Magazynu GARNIZON

Z drukarni wyszedł właśnie nowy, trzeci już numer Magazynu GARNIZON: W środku m.in. mój tekst o handlowych tradycjach naszej dzielnicy (do pobrania tutaj). Pisemko pobierzecie bezpłatnie w obiektach biurowych i gastronomicznych na terenie Garnizonu oraz w Bibliotece Manhattan. A jeśli macie daleko, to tutaj możecie pobrać wersję w PDF-ie. Gorąco zachęcam do lektury! 🙂  

Wrzeszcz z 1962 roku w kolorze

W zeszłym tygodniu Kuba Kowalski, twórca fejsbukowej strony Dawne Przymorze, rozpoczął prezentację archiwalnych zdjęć swojej dzielnicy ze zbiorów Biblioteki Cyfrowej Politechniki Warszawskiej. Otóż okazuje się, że „zdeponowano” w niej imponującą liczbę fotografii wykonanych przez Tadeusza Baruckiego, polskiego architekta, historyka sztuki i właśnie dokumentalisty architektury. Zbiór jest o tyle ciekawy, że zdjęcia te wykonano w latach…

Reichskolonie raz jeszcze

O dawnym osiedlu Kolonia Rzeszy (Reichskolonie) pisałem tu kilkukrotnie, ostatnio przy okazji sensacyjnej pocztówki, jaka wypłynęła na jednej z aukcji (tak po prawdzie, to każda pocztówka z tego rejonu jest sensacją!). Niedawno na portalu FotoPolska.pl pojawiło się doskonałe zdjęcie pokazujące róg Posadowskyweg i Baerenweg (ul. Kochanowskiego i Mickiewicza), datowane na lata 1905-07: To samo miejsce…

Po lekturze książki „Od Sopotu po Stogi” Janusza Dargacza

Kolejna – po Miastach skoszarowanych Jana Daniluka – pięknie wydana przez Muzeum Gdańska monografia traktuje – jak informuje podtytuł – o początkach kąpielisk morskich w okolicach Gdańska w latach 1800-1870. Autor najwięcej uwagi poświęcił Sopotowi, ale opowiada także o początkach kąpielisk w Brzeźnie, na Westerplatte, w Wisłoujściu, Jelitkowie oraz na Stogach. Janusz Dargacz temat potraktował…

Po lekturze nowego wydania „Gdańska – miasta od nowa” Piotra Perkowskiego

Pierwsze wydanie książki Piotra Perkowskiego, które ukazało się w 2013 roku, wywołało niemałą sensację. Ta pionierska próba opisania kulturowej historii powojennego Gdańska zachwyciła czytelników i podzieliła krytyków. By daleko nie szukać: portal HistMag.org przyznał jej maksymalną liczbę punktów, a tygodnik POLITYKA uhonorował swoją Nagrodą Historyczną w kategorii „prace naukowe i popularnonaukowe”. Zawodowi historycy byli trochę…

Niezrealizowane Osiedle Eckhof

Zabudowa Dolnego Wrzeszcza, który był największym placem budowy Wolnego Miasta, przed końcem II wojny zatrzymała się na wysokości ulic Krzemienieckiej i Lwowskiej. Na północ od nich nie było już (prawie) niczego, miasto zaczęło zagospodarowywać te tereny dopiero w 1947 roku, kiedy to rozpoczęto budowę kolonii fińskich domków. Jednak okazuje się, teren ten jak najbardziej zamierzano…

Blok mieszkalny z 1930 przy ul. Mickiewicza

W latach Wolnego Miasta Gdańska (1920-1939) Dolny Wrzeszcz był wielkim placem budowy. Nowe bloki, kamienice i pojedyncze domy stawiały zarówno spółdzielnie mieszkaniowe, władze miejskie, jak i prywatni inwestorzy. Zabudowywano kwartały przy nowowytyczanych ulicach, ale także puste parcele przy tych już istniejących. Jedną z takich inwestycji była budowa przy dzisiejszej ul. Adama Mickiewicza, wówczas Bärenweg. Wkrótce…

O wizytach szacha Iranu na Trójmiasto.pl

Mohammad Reza Pahlawi, ostatni szach Iranu (tak, ten z doskonałej książki Ryszarda Kapuścińskiego Szachinszach), przed Zachodem odgrywał rolę oświeconego modernizatora, dla swoich rodaków pozostawał jednak znienawidzonym despotą. W Trójmieście był dwa razy, za każdym razem fetowany przez cynicznych lokalnych towarzyszy oraz nieuświadomioną ludność. Zapraszam do lektury mojego najnowszego artykułu na portalu Trójmiasto.pl, opowiadającego właśnie o…

Na marginesie książki „W Gdańsku i w szerokim świecie” Andrzeja Januszajtisa

Andrzej Januszajtis ekscytował się przeszłością Gdańska zanim stało się to modne. Zaczął zaraz po wojnie, gdy nie było Internetu, serwisu FotoPolska czy historycznych grup na Facebooku, a informacje i historyczne ilustracje trzeba było mozolnie wydobywać z archiwów, starych publikacji oraz dawnej prasy. Od początku była to praca pasjonata, który bada to, co go akurat zainteresowało…

Nowa pocztówka z Reichskolonie

Nieco ponad 8 lat temu zebrałem tu w jednym poście wszystkie znane mi pocztówki prezentujące dawne osiedle Kolonia Rzeszy (Reichskolonie). „Wypłynięcie” każdej z nich było małą sensacją. I oto znów Internety rozgrzały moje emocje. Otóż na portalu aukcyjnym Delcampe pojawiła się taka oto widokówka: Prezentuje ona ulicę Kochanowskiego na wysokości numeru 83 około 1914 roku.…

Krótka ulica Poprzeczna i Adolf Bielefeldt

Ulica Poprzeczna, łącząca ul. Stanisława Wyspiańskiego z ul. Konrada Leczkowa, ma zaledwie ok. 60 metrów i przypuszczalnie jest najkrótszą ulicą Wrzeszcza. Powstała ok. 1929-1930 roku po reorganizacji układu komunikacyjnego dawnego traktu Neuschottland, w celu ponownego połączenia An der Abstmühle (ul. Konrada Leczkowa) z Ostseestraße (al. gen. Józefa Hallera). Do tego przeznaczenia nawiązuje zresztą współczesna nazwa…

W zakamarkach dawnego „Domu Książki”

Budynek dawnego Domu Książki przy skrzyżowaniu al. Grunwaldzkiej z ul. Miszewskiego to jedna z perełek powojennej architektury Wrzeszcza. Zbudowany w latach 1948-49 obiekt o czterech kondygnacjach zaprojektował nie byle kto, bo sam prof. inż. Wacław Tomaszewski (1884-1969). Gmach główny Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, dawna siedziba „Miastoprojektu” w Gdańsku oraz gdyński, zabytkowy już dziś dworzec –…

3 pocztówkowe cymelia z aukcji internetowych

Niemiecki eBay – a właściwie jego użytkownicy – nie przestają mnie zaskakiwać. W ostatnich tygodniach na tym portalu aukcyjnym pojawiły się 2 fantastyczne pocztówki z Dolnego Wrzeszcza. Pierwsza, wysłana w 1911 roku, przedstawia sklep kolonialny Paula Diebiga na rogu dzisiejszych ulic Wajdeloty i Waryńskiego: Co warte podkreślenia: pocztówka prezentuje nieistniejącą dziś kamienicę – w jej…