hemke

Ktokolwiek widział… Gdański strażak Ferdinand Hemke

Kilka miesięcy temu przy okazji prac nad drugim tomem albumu Wrzeszcz na dawnej pocztówce, w którym zapuszczamy się m.in. w okolice ul. Partyzantów, odwiedziłem Komendę Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku. W jej archiwum znalazłem m.in. trzy zdjęcia przedstawiające przedwojennego gdańskiego strażaka o nazwisku Ferdinand Hemke. Fotografie pokazują go w różnych okresach służby: [Powiększ] Wojtek Gruszczyński…

trojmiastopl-obserwatorium

Co dalej z dawnym obserwatorium przy al. Legionów?

Portal Trójmiasto.pl zainteresował się dalszymi losami od 5 lat bezskutecznie wystawianego na sprzedaż budynku dawnego obserwatorium przy al. Legionów. Zostałem poproszony o wypowiedź, która jest cytowana w tekście. Zachęcam do lektury całego artykułu oraz obejrzenia filmu, na którym widać na co dzień już niedostępne wnętrza charakterystycznego budynku. Przy okazji serdecznie zapraszam na drugi z cyklu wykładów poświęconych…

wyklad_nazwy_dolny_wrzeszcz

Zaproszenie na wykład o nazwach Dolnego Wrzeszcza + nagranie

Dałem się namówić – wraz z Jankiem Danilukiem – na cykl sześciu wykładów poświęconych historii Dolnego Wrzeszcza. Na kolejnych spotkaniach z mieszkańcami opowiemy m.in. o osiedlach robotniczych oraz historii najważniejszych ulic. Na pierwszy ogień jednak wzięliśmy temat nazw osiedli i ulic Dolnego Wrzeszcza. Wyjaśnimy, czy w Dolnym Wrzeszczu rzeczywiście mieszkali kiedyś Szkoci, o co chodzi z…

projekt_dolny_wrzeszcz_1

10 lat temu wszystko się zaczęło, czyli Projekt Dolny Wrzeszcz

Dziś o północy mija równe 10 lat od momentu uruchomienia naszej – tj. Janka Daniluka i mojej – wspólnej strony internetowej o nieco pompatycznej nazwie Projekt Dolny Wrzeszcz – Niezależna Inicjatywa Historyczna. Była to próba zapełnienia rażącej luki w dziejopisarstwie gdańskim – próba przyjęta z dużym entuzjazmem, bowiem w pierwsze 48 godzin zanotowała aż 1500…

ebay_langfuhr_bahnhofstrasse_1910

Nowe pocztówkowe cuda z eBay’a

Twierdziłem i twierdzę, że jeśli chodzi o przedwojenne wrzeszczańskie pocztówki, to po strychach i piwnicach wciąż jeszcze poukrywanych jest wiele zaskakujących widoków. Słuszność tej wiary potwierdził ostatnio serwis aukcyjny eBay.de. Najpierw na aukcję wystawiono pocztówkę z 1910 roku przedstawiającą Bahnhofstrasse, czyli dzisiejszą ul. Dmowskiego, na odcinku przed skrzyżowaniem z ul. Brzozową: Widzimy tu Hotel Reichsadler (dziś w…

wrzeszcz_na_dawnej_pocztowce

Co z drugim tomem „Wrzeszcza na dawnej pocztówce”?

Kilka dni temu zaserwowałem Wam primaaprilisowy żart o nowej książce, ale dziś już piszę na poważnie. Wiele osób w ostatnich miesiącach pytało mnie, kiedy pojawi się drugi tom Wrzeszcza na dawnej pocztówce? Dla wszystkich wypatrujących kontynuacji naszego niezwykłego spaceru mam dobrą wiadomość: jeśli nie wydarzy się nic nadzwyczajnego, nowa książka trafi do sprzedaży jesienią. W…

jursz_wasielewski_okladka_cropped

Zapowiedź: „Koleją przez gdańskie osiedla do Nowego Portu”

Zapewne niektórzy z Was zastanawiają się, gdzie się w ostatnich tygodniach podziałem – przez dwa miesiące nie było tu nowego wpisu. Odechciało mi się? W żadnym wypadku. W ostatnich tygodniach zajęty byłem finalizowaniem tematu, który z różnych powodów utrzymywałem w tajemnicy. Dziś w końcu mogę się wszystkim pochwalić. Otóż 20 kwietnia ukaże się nowa książka, której…

Ian_Fleming_-_22_Ebury_Street_Blue_Plaque

Upamiętnijmy znanych Wrzeszczan!

Niedawno uświadomiłem sobie, że we Wrzeszczu – i całym Gdańsku – brakuje oznaczeń miejsc, w których mieszkali znani, ważni lub zasłużeni dla miasta ludzie. Nie chodzi mi o tablice-pomniki, ale o estetyczne tablice informacyjne, które mówiłby o związku danej lokalizacji ze „sławną” osobą. Taki system działa chociażby w Wielkiej Brytanii – np. w Londynie napotkać można liczne…

wrzeszcz_widok_dreesen_1893

Panorama Wrzeszcza sprzed ponad 120 lat

W Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej wypatrzyłem ostatnio dwie bardzo ciekawe fotografie Wrzeszcza. Wykonał je ok. 1893 roku niejaki Wilhelm Dreesen. Chciałbym dziś Wam zaprezentować pierwszą z nich. Zdjęcie zrobiono z Góry Jana. Widoki z tego wzniesienia pojawiały się na dziesiątkach pocztówek, jednak zazwyczaj są one późniejsze i ukazują już prawie ukształtowaną dzielnicę. Tymczasem omawiana tutaj fotografia…

Villa Dippe przy Haupstrasse 98 (zbiory Krzysztofa Gryndera)

Replay 2015, czyli najciekawsze teksty

Jako podsumowanie kończącego się roku przypominam pięć najciekawszych tekstów – jeśli ktoś z Was je przegapił, to zachęcam do lektury: Tajemniczy Hotel Hohenzollern Pamiątka po willi Kronprinza, czyli podwórko z niespodzianką Plac Anny Walentynowicz, czyli skwerek zamiast kina Aleja Grunwaldzka w radzieckiej kronice wojennej z 1945 roku Niezwykłe zdjęcie Wrzeszcza na przełomie epok  

trupinda_gedania_okladka

Na marginesie „KS Gedanii” Janusza Trupindy uwag kilka

Zaryzykuję i powtórzę stwierdzenie, które w ostatnich dniach słyszałem wielokrotnie: oto najbardziej oczekiwana „gdańska” książka mijającego roku. Do „masowego czytelnika” (czy istnieje jeszcze coś takiego?) nareszcie trafia monografia poświęcona słynnemu przedwojennemu gdańskiemu klubowi – KS Gedanii. Wysiłek podjął dr Janusz Trupinda, na co dzień mediewista i pracownik Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, a od kilku lat…

30dni_2015_brunshof_hermannshof_featured

O dawnych majątkach Brunshof i Hermannshof w ’30 dniach’

Do kiosków trafił właśnie nowy numer czasopisma 30 dni, a w nim mój artykuł Brunshof i Hermannshof – zapomniane majątki Wrzeszcza (strony 36-43). Tekst ten jest znacznie poszerzoną i ulepszoną wersją artykułu, który opublikowałem na tym blogu w czerwcu zeszłego roku. Na zachętę pokazuję okładkę i pierwsze dwie strony z artykułem, po resztę zapraszam do kiosku 🙂

wrzeszcz_dwojka

Chodziłem do Dwójki, czyli krótki wpis wspomnieniowy

Jak zapewne wielu z Was wie, ukończyłem „słynną” Dwójkę, czyli II LO we Wrzeszczu. Niedawno moja szkoła obchodziła 70. urodziny, czemu towarzyszyły obchody, na których mnie nie było oraz publikacja, w której jestem (wraz z Janem Danilukiem napisaliśmy tekst o historii budynku szkoły). Niedawno odebrałem swój egzemplarz tej publikacji i zagłębiłem się w lekturę. Sporo…

tramwajem_przez_gdansk_okladka

„Tramwajem przez Gdańsk” Sebastiana Zomkowskiego – wrażenia po lekturze

Gdańsk ma szczęście do historyków-pasjonatów, ludzi, którzy zajmują się badaniem i popularyzacją przeszłości naszego miasta nie z racji obranego zawodu, ale raczej obok tej działalności, a czasem wręcz niezależnie od niej. Jedną z takich osób jest Sebastian Zomkowski, zawodowo związany z Zakładem Komunikacji Miejskiej w Gdańsku, a „prywatnie” autor wydanego właśnie albumu Tramwajem przez Gdańsk. Sebastian Zomkowski…

langfuhr_klempnerei_elendt

Niezwykłe zdjęcie Wrzeszcza na przełomie epok

W ostatnich latach Pomorska Biblioteka Cyfrowa udostępniła na swoich serwerach całą masę publikacji, po które dotąd trzeba było fatygować się do np. Biblioteki Gdańskiej Polskiej Akademii Nauk. Dzięki temu przeciętny pasjonat historii naszego miasta może bez wychodzenia z domu sięgnąć po m.in. XIX-wieczne przewodniki po Gdańsku, Danzig und seine Bauten, czy księgi adresowe Gdańska z lat…

wrzeszcz_laweczka_grassa_2

A może by tak… plac Güntera Grassa?

Przy okazji 88. urodzin zmarłego w kwietniu Güntera Grassa na słynnej ławeczce Oskara przy placu Wybickiego zasiadła odlana już przed 15 laty rzeźba samego pisarza. Mamy więc komplet: jest fontanna z Tullą Pokriefke, jest Oskar, a teraz także Günter. Proponuję pójść o krok dalej i przy okazji pierwszej rocznicy śmierci pisarza nadać placowi Józefa Wybickiego…

wrzeszcz_kronika_45_hauptstrasse_22

Aleja Grunwaldzka w radzieckiej kronice wojennej z 1945 roku

Portal Trójmiasto zaprezentował wczoraj radziecką kronikę wygrzebaną ze zbiorów Rosyjskiego Państwowego Archiwum Kino-Foto Dokumentów, na której upamiętniono zdobycie Gdańska wiosną 1945 roku przez Armię Czerwoną. Film jest czarno-biały, w połowie pozorowany i nie robi aż takiego wrażenia, jak prezentowany tu kiedyś kolorowy film z 1946-47 roku, jednak i tak jest niesamowity. Otóż widać na nim m.in. luterański…

pkm_2

Pierwszy przejazd PKM-ką, czyli szynobusem z Wrzeszcza do… Brętowa

Oto spełnił się sen bardzo wielu osób. Po odbudowanym nasypie kolejowym i malowniczych wiaduktach, biegnących z Wrzeszcza prawie na Kaszuby, po 70 latach znów pojechały pociągi. Od kilku dni możemy podróżować Pomorską Koleją Metropolitalną. No to się wybrałem. Pamiętając, jak dwa i pół roku temu wraz z Henrykiem Jurszem, znawcą historii pierwszej kolei kokoszkowskiej (1914-1945),…

wrzeszcz_gdm_pocztowka_3

Plac Anny Walentynowicz, czyli skwerek zamiast kina

W centrum Wrzeszcza wciąż jeszcze są miejsca niezagospodarowane albo zagospodarowane tymczasowo. Od dekad w różnych punktach utrzymuje się prowizorka, która – co tu dużo mówić – przynosi wstyd dzielnicy. Jednym z takich miejsc jest skwerek przy skrzyżowaniu ul. Waryńskiego z al. Grunwaldzką, o którym ostatnio znów robi się głośno. Otóż w sierpniu ma tam stanąć pomnik Anny Walentynowicz,…

gedania_zwirownia_02

Nielegalna żwirownia na zabytkowym terenie KS Gedania

O tym, że źle się dzieje z historycznym stadionem Gedanii pisałem już dwa lata temu. Ale gdy zobaczyłem, co się tam obecnie wyprawia, przetarłem oczy ze zdumienia. W pierwszym momencie pomyślałem, że może jednak coś się tam w końcu buduje, może władze klubu w końcu coś tam cichcem stawiają? Ale skąd! Co prawda są tablice…

(źródło: eBay.de)

Ulica Wajdeloty na pocztówce za 700 zł!

Przed kilkunastoma minutami na niemieckim eBay’u zakończyła się licytacja bardzo rzadkiej i jednocześnie bardzo pięknej pocztówki z 1906 roku, przedstawiającej Marienstrasse, czyli ul. Wajdeloty: Tak ten fragment ulicy wygląda dziś: Widokówka „poszła” za 168 euro!!! Nabywcy gratuluję – i podziwiam jego/jej brawurę… 😉 Przy okazji przypominam inne cudo z tej ulicy: 100 lat temu przy Marienstrasse

grass_gestorben_710_x_300_0

Günter Grass był z Wrzeszcza

Dziś rano w Lubece w wieku 87 lat zmarł pisarz Günter Grass. Dla jednych to wiadomość smutna, dla innych – obojętna (a kto to był ten Grass?). Jedni bezkrytycznie uwielbiają jego twórczość, inni – wieszają psy za epizod z Waffen-SS i rzekomo antyizraelski wiersz. Media prześcigają się w cytowaniu Wikipedii i przypominaniu o literackim Noblu…

Zaspa-03283-660x330[1]

Koniec Bangladeszu na dawnym pasie startowym?

Przecieram oczy ze zdumienia. Wygląda na to, że po dwudziestu latach bezruchu zagospodarowany zostanie zachodni fragment dawnego pasa startowego dawnego wrzeszczańskiego lotniska (dziś teren dzielnicy Zaspa). Otóż media donoszą, że zaniedbaną 5-hektarową betonową pustynię odkupiła od niemieckiej firmy EMH Verwaltungs polska firma Budimex Nieruchomości. Wartość transakcji: 11 mln euro! Tym, którzy sprawy nie znają, przypomnę:…

langfuhr_uphagen_park_kriegerdenkmal

Pocztówkowe cymelia na niemieckim eBay’u

Portal aukcyjny eBay chyba nigdy nie przestanie mnie zaskakiwać. Raz na kilka miesięcy pojawiają się na nim pocztówki, od których spadają mi skarpetki. Co prawda nie zawsze czynią to z takim szelestem, jak w przypadku wrzeszczańskiego dworca kolejowego, ale na to, co pojawiło się tam ostatnio, nie mogę narzekać. Otóż za kilka godzin zakończy się aukcja pocztówki przedstawiającej Baumbach…

wybory_rad_dzielnic_2015

5 powodów dla których idę na wybory do Rad Dzielnic

W najbliższą niedzielę, 22 marca, odbędą się wybory radnych do 30 dzielnic Gdańska. Jeżeli słyszałeś/słyszałaś o tych wyborach, ale w sumie nie wiesz czy i po co masz wziąć w nich udział, poznaj 5 powodów, dla których ja w niedzielę pofatyguję się do punktu głosowania. 1. Rady Dzielnic udowodniły, że znają potrzeby nas – mieszkańców…

wrzeszcz_partyzantow_19_3.jpg

Pamiątka po willi Kronprinza, czyli podwórko z niespodzianką

Jak powszechnie wiadomo, większa część historycznej zabudowy obecnej al. Grunwaldzkiej – przynajmniej na jej wrzeszczańskim odcinku – została zniszczona pod koniec ostatniej wojny. Gdzie jak gdzie, ale akurat przy głównej ulicy niewiele zachowało się oryginalnej architektury. Jeśli jednak zajrzymy głębiej, na podwórka, może spotkać nas miła niespodzianka – co przytrafiło mi się kilka dni temu…

e_puttner_jaskowa_dolina_okladka

„Jaśkowa Dolina i Góra Jana nieopodal Gdańska”

Właśnie ukazała się rzecz dla miłośników historii Wrzeszcza bezcenna: książeczka Elise Püttner zatytułowana Jaśkowa Dolina i Góra Jana nieopodal Gdańska. Jej tłumaczenia i wydania podjął się duet Aleksander Masłowski i Roman Kowald, który przed pięciu laty wydał tłumaczenia dwóch innych XIX-wiecznych tekstów: Cały Gdańsk za dwadzieścia srebrnych groszy W. F. Zerneckego oraz Dawno temu w Nowym Porcie Maxa…

db logo 1946

Z archiwum “Dziennika Bałtyckiego” – odcinek 19

Zbliża się wiosna, strzeżcie się much! (Dziennik Bałtycki z 25 maja 1946) Centrala Handlu Przemysłu Chemicznego – Wojewódzka Hurtownia Chemiczna nr 7 w 1976 przekształcona została w Przedsiębiorstwo Handlu Chemikaliami CHEMIA. Do 2011 jako Przedsiębiorstwo Handlowe CHEMIA Sp. z o.o. działała w budynkach przy al. Grunwaldzkiej 48/50, obecnie w Kowalach. Więcej o jej historii przeczytacie…

wrzeszcz_nastawnia_bramowa_1

Pochwała burzenia czyli brawo PKP

Portal Trójmiasto.pl donosi, że kolejarze chcą rozebrać zabytkową nastawnię bramową we Wrzeszczu. No nareszcie ktoś powiedział to głośno – brawo! Rozebrać! Na cholerę nam to dziadostwo?! Jest stare, w sraczkowatym kolorze, do tego obsrane przez ptaki, straszy tylko, zagraża pociągom i robi im niepotrzebny smutny cień. Wyburzyć, rozebrać! Kto to widział płakać nad takimi ruderami?…