{"id":5215,"date":"2022-09-28T19:57:09","date_gmt":"2022-09-28T17:57:09","guid":{"rendered":"http:\/\/jarekwasielewski.pl\/zwrzeszcza\/?p=5215"},"modified":"2023-07-29T16:42:35","modified_gmt":"2023-07-29T14:42:35","slug":"przyjezdzal-do-nas-szmaciarz-jego-konny-woz-byl-obwieszony-roznymi-dobrami-a-on-sam-darl-sie-wnieboglosy-wspomnienie-cz-9","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jarekwasielewski.pl\/zwrzeszcza\/2022\/09\/przyjezdzal-do-nas-szmaciarz-jego-konny-woz-byl-obwieszony-roznymi-dobrami-a-on-sam-darl-sie-wnieboglosy-wspomnienie-cz-9\/","title":{"rendered":"\u201ePrzyje\u017cd\u017ca\u0142 do nas \u201eszmaciarz\u201d. Jego konny w\u00f3z by\u0142 obwieszony r\u00f3\u017cnymi dobrami, a on sam dar\u0142 si\u0119 wniebog\u0142osy: Szmatyyy, butelkiii, s\u0142oikiiii skupuj\u0119!\u201d"},"content":{"rendered":"

Oto dziewi\u0105ta cz\u0119\u015b\u0107 wspomnie\u0144 pana Andrzeja Kupidury<\/strong>, mieszka\u0144ca Dolnego Wrzeszcza, spisanych za moja zach\u0119t\u0105 i publikowanych za jego zgod\u0105 (bardzo dzi\u0119kuj\u0119!):<\/p>\n

<\/p>\n

Ulica Jagienki<\/a> \u2013 podobnie jak i Zbyszka z Bogda\u0144ca \u2013 od strony ulicy Mickiewicza sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z czterech szeregowc\u00f3w, po dwa z ka\u017cdej strony ulicy. W przerwie pomi\u0119dzy szeregowcami bieg\u0142a ma\u0142a uliczka \u0142\u0105cz\u0105ca alej\u0119 Roosevelta (dzi\u015b al. gen. J\u00f3zefa Hallera)<\/a> z ulic\u0105 Zbyszka z Bogda\u0144ca. Uliczka ta mia\u0142a jaki\u015b metr lub p\u00f3\u0142tora szeroko\u015bci, by\u0142a skr\u00f3tem przeznaczonym dla ruchu pieszego. Podobna uliczka, usytuowana prostopadle do tej pierwszej, bieg\u0142a na ty\u0142ach ogrod\u00f3w pomi\u0119dzy ulicami Jagienki i Zbyszka z Bogda\u0144ca, umo\u017cliwiaj\u0105c dost\u0119p do ogrod\u00f3w od zaplecza budynk\u00f3w. By\u0142a szersza, mo\u017cna w ni\u0105 by\u0142o wjecha\u0107 wozem konnym, a nawet samochodem. Zaczyna\u0142a si\u0119 wjazdem od strony ul. Lilli Wenedy, przecina\u0142a t\u0119 pierwsz\u0105 uliczk\u0119 i ko\u0144czy\u0142a si\u0119 \u015blepo na ogrodzeniu gospodarstwa ogrodniczego przy ulicy Mickiewicza, vis a vis tzw. Du\u017cego Ko\u015bcio\u0142a. \u201eOgrodnik\u201d rozci\u0105ga\u0142 si\u0119 od Jagienki a\u017c do Zbyszka z Bogda\u0144ca. Obecnie teren ten zabudowany jest budynkiem wielorodzinnym.<\/em><\/p>\n

\"\"

Zabudowa przy Osterzeile<\/em> (ul. Stanis\u0142awa Dubois), ok. 1930 (fotopolska.eu)<\/p><\/div>\n

Owe dwie uliczki by\u0142y dla nas swoistym Eldorado, gdy\u017c to tam okoliczni mieszka\u0144cy wyrzucali niepotrzebne \u2013 wed\u0142ug nich \u2013 rzeczy. Znajdowa\u0142o si\u0119 tam prawdziwe skarby! Na przyk\u0142ad butelki, kt\u00f3re umyte w Rzeczce, sprzedawali\u015bmy na skupie butelek, oraz odpadki metali kolorowych, kt\u00f3re zamieniali\u015bmy w brz\u0119cz\u0105c\u0105 monet\u0119 na skupie z\u0142omu. Najlepiej sz\u0142a mied\u017a, mosi\u0105dz i aluminium. O idei recyklingu co nieco dowiadywali\u015bmy si\u0119 w szkole \u2013 wtedy nazywano to \u201esurowcami wt\u00f3rnymi\u201d, a ich zbi\u00f3rki uwa\u017cano za wielce po\u017cyteczne \u2013 ale \u017ce to w\u0142a\u015bnie recykling, to dowiedzieli\u015bmy si\u0119 troch\u0119 p\u00f3\u017aniej.<\/em><\/p>\n

Przy uliczkach sta\u0142y r\u00f3\u017cnego rodzaju budy, ka\u017cda z nich inna. S\u0142u\u017cy\u0142y do ro\u017cnych cel\u00f3w: a to jako sk\u0142ad narz\u0119dzi ogrodniczych, a to jako magazyn czego\u015b, co szkoda by\u0142o wyrzuci\u0107 \u201ebo na pewno si\u0119 kiedy\u015b przyda\u201d. By\u0142o tam wszystko i nic. Buszowali\u015bmy cz\u0119sto po dachach tych bud, gdy\u017c jedna przylega\u0142a do drugiej. A \u017ce ich dachy mia\u0142y r\u00f3\u017cn\u0105 wysoko\u015b\u0107, to by\u0142 to swoisty tor przeszk\u00f3d. Biegali\u015bmy tak do czasu, a\u017c pewnego razu zarwa\u0142 si\u0119 pod nami nieco ju\u017c zbutwia\u0142y dach pokryty pap\u0105! Kilkoro z nas \u2013 na pewno m\u00f3j brat Jarek i Mundek B. \u2013 wpad\u0142o do \u015brodka, wprost na kapoki \u2013 takie du\u017ce pojemniki pe\u0142ne r\u00f3\u017cnokolorowych farb. Pewnikiem dzia\u0142a\u0142 tam malarz. By\u0142o bardzo kolorowo \u2013 i nasze ty\u0142ki po tym incydencie te\u017c zmieni\u0142y kolor!<\/em><\/p>\n

W latach mojego dzieci\u0144stwa bardzo popularny by\u0142 handel obwo\u017any. Przyje\u017cd\u017ca\u0142 do nas na przyk\u0142ad \u201eszmaciarz\u201d. Jego konny w\u00f3z by\u0142 obwieszony r\u00f3\u017cnymi dobrami (garnki, patelnie, celofanowe pi\u0142eczki na gumce, wiatraczki, gumowe pi\u0142ki), a on sam dar\u0142 si\u0119 wniebog\u0142osy: \u201eSzmatyyy, butelkiii, s\u0142oikiiii skupuj\u0119!\u201d. Co prawda stanowi\u0142 dla nas konkurencj\u0119, ale mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdobycia niezwyk\u0142ych fant\u00f3w w zamian za butelk\u0119 lub s\u0142oik os\u0142adza\u0142a troszk\u0119 nasz\u0105 do niego niech\u0119\u0107. Nie by\u0142 to zreszt\u0105 jedyny przedstawiciel \u201eprywatnej inicjatywy\u201d odwiedzaj\u0105cy nasz\u0105 ulic\u0119. Czasem zjawia\u0142 si\u0119 ze swoim podr\u0119cznym warsztatem szlifierz. Krzykiem obwieszcza\u0142 swoje przybycie, cho\u0107 fakt, \u017ce przyby\u0142 by\u0142 wszystkim wiadomy \u2013 szlifowanie, ostrzenie no\u017cy i no\u017cyczek do cichych nie nale\u017ca\u0142o! Spod szlifierki \u2013 co nas bardzo fascynowa\u0142o \u2013 bucha\u0142y iskry. Odwiedza\u0142 nas te\u017c szklarz-domokr\u0105\u017cca. Ci\u0105gn\u0105\u0142 sw\u00f3j czteroko\u0142owy w\u00f3zek, a na nim tafle szk\u0142a, z kt\u00f3rych wykraja\u0142 szyby \u201ena wymiar\u201d i na miejscu osadza\u0142 je w ramach, w miejscu zbitych szyb. Pami\u0119tam charakterystyczny zapach gniecionego w terpentynie kitu! A bywa\u0142o, \u017ce z g\u0142o\u015bnym \u201eGarnki, miski, wiadra drutuj\u0119!\u201d swoje przybycie obwieszcza\u0142 tak\u017ce \u201edruciarz\u201d. <\/em><\/p>\n

Z kolei jesieni\u0105 nasz\u0105 ulic\u0119 odwiedza\u0142y wozy konne, zapowiadane g\u0142o\u015bnym \u201eKartofleee!\u201d. Nios\u0142o si\u0119 to po ca\u0142ej ulicy, wyci\u0105gaj\u0105c z dom\u00f3w nasze Matki, Ciocie, Babcie, kt\u00f3re kupowa\u0142y w detalu kilka kilogram\u00f3w ziemniak\u00f3w, jakie\u015b buraki czy cebul\u0119. Zdarza\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zakupy hurtowe \u2013 nieraz ca\u0142e worki ziemniak\u00f3w l\u0105dowa\u0142y w piwnicach.<\/em><\/p>\n

Od czasu do czasu nasz\u0105 ulic\u0119 odwiedza\u0142 hycel, kt\u00f3ry wy\u0142apywa\u0142 b\u0142\u0105kaj\u0105ce si\u0119 po ulicy psy. \u0141apa\u0142 je w sie\u0107 rozpi\u0119t\u0105 na kab\u0142\u0105ku na d\u0142ugiej tyczce. By\u0142o sporo zamieszania, gdy okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce z\u0142apano jakiego psa wcale nie bezpa\u0144skiego! Wtedy trzeba go by\u0142o wykupi\u0107\u2026 Wspomniane na wst\u0119pie uliczki by\u0142y dla hycla najlepszym miejscem \u2013 niezbyt szerokie, zablokowane z obu ko\u0144c\u00f3w przez \u0142apaczy (bo hycle zawsze je\u017adzili parami), uniemo\u017cliwia\u0142y biednym psiakom ucieczk\u0119. Kto zobaczy\u0142 bud\u0119 hycla, ten natychmiast rozpuszcza\u0142 wici po ca\u0142ej ulicy \u2013 przecie wszystkie psy z okolicy by\u0142y nasze!<\/em><\/p>\n

*<\/p>\n

Tu przeczytasz osiem poprzednich cz\u0119\u015bci:<\/p>\n