{"id":5111,"date":"2022-04-14T10:02:35","date_gmt":"2022-04-14T08:02:35","guid":{"rendered":"http:\/\/jarekwasielewski.pl\/zwrzeszcza\/?p=5111"},"modified":"2023-07-29T16:42:22","modified_gmt":"2023-07-29T14:42:22","slug":"do-rzeczki-spuszczano-popluczyny-z-piwnych-kadzi-przez-co-woda-zabarwiala-sie-na-brunatno-wspomnienie-cz-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jarekwasielewski.pl\/zwrzeszcza\/2022\/04\/do-rzeczki-spuszczano-popluczyny-z-piwnych-kadzi-przez-co-woda-zabarwiala-sie-na-brunatno-wspomnienie-cz-6\/","title":{"rendered":"„Do Rzeczki spuszczano pop\u0142uczyny z piwnych kadzi, przez co woda zabarwia\u0142a si\u0119 na brunatno”"},"content":{"rendered":"

Oto sz\u00f3sta cz\u0119\u015b\u0107 wspomnie\u0144 pana Andrzeja Kupidury<\/strong>, mieszka\u0144ca Dolnego Wrzeszcza, spisanych za moja zach\u0119t\u0105 i publikowanych za jego zgod\u0105 (bardzo dzi\u0119kuj\u0119!):<\/p>\n

<\/p>\n

Dolny Wrzeszcz na dwie cz\u0119\u015bci dzieli Rzeczka (dopiero du\u017co p\u00f3\u017aniej dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce to Potok Strzy\u017ca). Pocz\u0105tek \u201enaszej\u201d Rzeczki identyfikowali\u015bmy w stawie przy browarze. Wyp\u0142ywaj\u0105c ze stawu, Rzeczka gin\u0119\u0142a za ogrodzeniem zak\u0142adu, by po kilkudziesi\u0119ciu metrach ukaza\u0107 si\u0119 przy ogrodzeniu ogr\u00f3dka jordanowskiego na Ku\u017aniczkach (dzi\u015b zn\u00f3w jest tam park), a dalej zgin\u0105\u0107 gdzie\u015b za kamienicami przy ul. Gra\u017cyny. Znali\u015bmy j\u0105 dobrze na tym odcinku. Jej brzegi by\u0142y obudowane ceglanym murem. Intrygowa\u0142o nas jednak to, dok\u0105d p\u0142ynie, jak\u0105 spe\u0142nia funkcje i gdzie ko\u0144czy sw\u00f3j bieg. Z czasem ustalili\u015bmy, \u017ce na dalszym odcinku Rzeczka chowa si\u0119 w zakrytym kanale, by raptem wychyn\u0105\u0107 na powierzchni\u0119 przy ulicy Wary\u0144skiego i p\u0142yn\u0105\u0107 wzd\u0142u\u017c dom\u00f3w mieszkalnych przy ulicy Wyspia\u0144skiego, by za chwil\u0119, jeszcze przed ulic\u0105 Danusi, ale zaraz za Saper\u00f3w, skr\u0119ci\u0107 w lewo i p\u0142yn\u0105\u0107 dalej wzd\u0142u\u017c ulicy Reja. Po drodze Strzy\u017ca przecina\u0142a Alej\u0119 Roosevelta (dzi\u015b Hallera), dalej \u2013 ulic\u0119 Kochanowskiego mijaj\u0105c z lewej strony osiedle Narwik<\/a>, a z prawej \u2013 Zielony Tr\u00f3jk\u0105t, by w ko\u0144cu dop\u0142yn\u0105\u0107 do uj\u015bcia w Martwej Wi\u015ble.<\/em><\/p>\n

Pocz\u0105tek \u201enaszej\u201d Rzeczki, czyli staw przy browarze latem nie by\u0142 dla nas \u017cadn\u0105 atrakcj\u0105 \u2013 no, mo\u017ce tylko dla tych, kt\u00f3rzy potrafili z w\u0119dk\u0105 w r\u0119ce przesiedzie\u0107 kilka godzin w jednym miejscu\u2026 Ale dla nas, spragnionych odkrywania nowych \u015bwiat\u00f3w \u2013 niespecjalnie! Ale za to zim\u0105! A te bywa\u0142y w\u00f3wczas srogie \u2013 minus 10, minus 15 stopni to by\u0142a norma \u2013 i staw zamarza\u0142. Na tak powsta\u0142ym lodowisku odbywa\u0142y si\u0119 wy\u015bcigi \u0142y\u017cwiarskie, jazda figurowa, mecze hokejowe \u2013 wszystko to jednocze\u015bnie! Na lodzie w jednym czasie bawi\u0142o si\u0119 kilkadziesi\u0105t os\u00f3b. By\u0142o gwarno, by\u0142o weso\u0142o, by\u0142o najfajniej na \u015bwiecie!<\/em><\/p>\n

\"\"

Staw na Ku\u017aniczkach w 1940 roku (zdj\u0119cie z Internetu)<\/p><\/div>\n

Odcinki Rzeczki widoczne na jej przeci\u0119ciu z ulicami by\u0142y dla nas ma\u0142o atrakcyjne, jednak spe\u0142nia\u0142y dla nas po\u017cyteczn\u0105 funkcj\u0119. Ot\u00f3\u017c czasy by\u0142y do\u015b\u0107 siermi\u0119\u017cne, nikomu si\u0119 nie przelewa\u0142o, tak wi\u0119c poza okazjonalnym groszem z magla pani Midurowej<\/a>, kas\u0119 zdobywali\u015bmy odkrywaj\u0105c korzy\u015bci wynikaj\u0105ce z recyklingu. W tamtych czasach funkcjonowa\u0142y punktu skupu butelek i z\u0142omu. Za butelk\u0119 litrow\u0105 dostawa\u0142o si\u0119 z\u0142ot\u00f3wk\u0119, za p\u00f3\u0142litr\u00f3wk\u0119 \u2013 50 groszy, a za \u0107wiartk\u0119 \u2013 25. Warunkiem przyj\u0119cia butelki na skupie by\u0142o to, \u017ce z g\u00f3ry szyjki mia\u0142a usuni\u0119ty lak uszczelniaj\u0105cy korki, wlew musia\u0142 by\u0107 nieuszkodzony, a butelka czysta wewn\u0105trz i na zewn\u0105trz. I my zebrane butelki, po usuni\u0119ciu laku, myli\u015bmy w\u0142a\u015bnie w Rzeczce, korzystaj\u0105c z takich szczoteczek na drucie, u\u017cywanych do mycia butelek dla dzieci. Po sprzeda\u017cy butelek mieli\u015bmy kas\u0119 na lody, kino oraz sporadycznie \u2013 czas si\u0119 w ko\u0144cu przyzna\u0107 \u2013 na fajki. Przecie czasami trzeba by\u0142o zada\u0107 szyku!<\/em><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej, gdy sko\u0144czyli\u015bmy 16 lat, zapisali\u015bmy si\u0119 z kolegami do tzw. rezerwy portowej gda\u0144skiego portu. Nasza praca, jako m\u0142odocianych, polega\u0142a na przewo\u017ceniu dwuko\u0142owymi r\u0119cznymi w\u00f3zkami skrzynek z pomara\u0144czami z roz\u0142adowywanego statku do magazynu. Wolno nam by\u0142o je\u015b\u0107 pomara\u0144cze do woli, ale jedynie pochodz\u0105ce z uszkodzonych skrzynek, tak wi\u0119c nie dziwota, \u017ce czasami jaka\u015b skrzynka spada\u0142a, a zawarto\u015b\u0107, rozsypuj\u0105c si\u0119, pada\u0142a naszym \u0142upem! Wolno nam by\u0142o je\u015b\u0107 na miejscu, niczego nie mogli\u015bmy wynosi\u0107 z terenu portu. Tutaj w gr\u0119 wchodzi\u0142y ju\u017c ca\u0142kiem inne pieni\u0105dze, bowiem mo\u017cna by\u0142o zarobi\u0107 200-300 zeta!<\/em><\/p>\n

Ale wracaj\u0105c do naszej Rzeczki\u2026 W codziennej w\u0119dr\u00f3wce do szko\u0142y mijali\u015bmy j\u0105 dwukrotnie: raz rano w drodze do i po po\u0142udniu, wracaj\u0105c do domu. Rano przechodzi\u0142o si\u0119 mimo, szybkim krokiem (bo zawsze by\u0142o cienko z czasem), ale za to w drodze powrotnej nie by\u0142o zmi\u0142uj! Zrzucali\u015bmy tornistry i przekraczali\u015bmy Rzeczk\u0119 tam i z powrotem, raz przez mostek, drugi raz po rurach ciep\u0142owniczych rozpi\u0119tych nad nurtem. Ganiali\u015bmy si\u0119, mitr\u0119\u017c\u0105c niema\u0142o godzin. <\/em><\/p>\n

Tornistry zostawiali\u015bmy pod p\u0142otem okalaj\u0105cym Wydzia\u0142 Farmacji. Najcz\u0119\u015bciej by\u0142y zrobione z usztywnionej tektury z klapk\u0105 zapinan\u0105 na dwa paski. Zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c inne, z materia\u0142u podobnego do sk\u00f3ry. Ja akurat mia\u0142em do\u015b\u0107 nietypowy tornister, zrobiony ze sztywnego ciemno-zielonego brezentu, przykrywany klapk\u0105 z oryginalnej (jak si\u0119 p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o) sarniej sk\u00f3ry, z oryginaln\u0105 \u0142aciat\u0105 sier\u015bci\u0105 w r\u00f3\u017cnych odcieniach br\u0105zu. Tornistry mia\u0142y dodatkow\u0105 funkcj\u0119. Ot\u00f3\u017c pomi\u0119dzy ch\u0142opakami cz\u0119sto dochodzi\u0142o do k\u0142\u00f3tni o to, kt\u00f3ry b\u0119dzie ni\u00f3s\u0142 tornister tej czy innej dziewczyny, odprowadzaj\u0105c j\u0105 do domu. Potrzebna by\u0142a dziewcz\u0119ca akceptacja, co automatycznie oznacza\u0142o, \u017ce ni\u0107 sympatii zosta\u0142a zawi\u0105zana! Najwi\u0119ksze boje toczyli\u015bmy o tornister Lidki G., mieszkaj\u0105cej na rogu ulic Ko\u015bciuszki i ju\u017c wtedy nie Jagienki, a Dubois.<\/em><\/p>\n

Podczas tych zabaw nad Rzeczk\u0105 zauwa\u017cyli\u015bmy pewien fenomen \u2013 jej woda czasami zmienia\u0142a kolor. To by\u0142a zagwozdka! Ale w ko\u0144cu i j\u0105 rozwik\u0142ali\u015bmy. Okaza\u0142o si\u0119 bowiem, \u017ce do Rzeczki na wysoko\u015bci browaru spuszczano pop\u0142uczyny z piwnych kadzi, przez co woda zabarwia\u0142a si\u0119 na brunatno, wydzielaj\u0105c charakterystyczny s\u0142odkawy zapach. Poza tym poziom wody te\u017c cz\u0119sto si\u0119 zmienia\u0142 \u2013 z p\u0142ytkiej na pi\u0119\u0107 centymetr\u00f3w stru\u017cki Rzeczka zmienia\u0142a si\u0119 w na metr lub wi\u0119cej g\u0142\u0119boki, rw\u0105cy potok! T\u0119 z kolei zagadk\u0119 rozwi\u0105za\u0142em ju\u017c p\u00f3\u017aniej, gdy dowiedzia\u0142em si\u0119 co nieco o tzw. ma\u0142ej retencji, w kt\u00f3rej stawy na Rzeczce odgrywa\u0142y rol\u0119 zbiornik\u00f3w retencyjnych, a poziom strumienia wzrasta\u0142, gdy z tych zbiornik\u00f3w spuszczano wod\u0119 tu\u017c przed prognozowanymi opadami deszczu, przygotowuj\u0105c je na przyj\u0119cie nowej wody.<\/em><\/p>\n

Gdy obecnie jad\u0119 samochodem alej\u0105 gen. Hallera na wysoko\u015bci mostku na Strzy\u017cy przy ul. Reja przed oczyma wy\u015bwietlaj\u0105 mi si\u0119 te wszystkie wspomnienia, a z ty\u0142u g\u0142owy s\u0142ysz\u0119: \u201eto se ne vrati\u201d oraz \u201eA jednak mi \u017cal, \u017ce po Moskwie nie sun\u0105 ju\u017c sanie\u201d!<\/em><\/p>\n

Si\u00f3dma cz\u0119\u015b\u0107 wspomnie\u0144 pana Andrzeja ju\u017c niebawem.<\/p>\n

A tu pi\u0119\u0107 poprzednich cz\u0119\u015bci:<\/p>\n