Moja „tysiąclatka”, czyli SP nr 64 im. Marii Curie-Skłodowskiej

Przedwczoraj opublikowałem na portalu Trójmiasto.pl artykuł o gdańskich – i trójmiejskich – „tysiąclatkach”. Skupiłem się w nim bardziej na samym programie „tysiąca szkół na Tysiąclecie” i jego przebiegu w Gdańsku; siłą rzeczy poszczególne szkoły potraktowałem zdawkowo. Ale o jednej z nich bardzo chcę Wam opowiedzieć więcej, bo to akurat moja podstawówka: Szkoła Podstawowa nr 64…

Zapowiedź: „Wrzeszcz na dawnej pocztówce. Spacer drugi”

Wiosną zeszłego roku informowałem, że wraz z Jankiem Danilukiem wznowiliśmy pracę nad drugim tomem Wrzeszcza na dawnej pocztówce. Pierwotnie zakładaliśmy, że książka wyjdzie jesienią 2016 roku, ostatecznie jednak się to nie udało. Dziś mam dla Was bardzo dobrą wiadomość. Otóż w zeszłym tygodniu przekazaliśmy Wydawnictwu Oskar gotowy tekst książki 🙂 W najbliższych tygodniach czeka nas redakcja,…

O historii Wrzeszcza na wirtualnych łamach portalu Trójmiasto.pl

Jak zapewne część z Was zdążyła się zorientować, w ostatnim czasie nawiązałem współpracę z portalem Trójmiasto.pl, dla którego piszę artykuły historyczne o Wrzeszczu. Dzięki temu mogę dotrzeć z moją wiedzą do szerszego grona odbiorców, co przekłada się na większą popularność bloga. A zatem nie ma obawy: wciąż będę umieszczał tu nowe wpisy, zresztą niektóre z…

Drób, dużo drobiu na pograniczu Wrzeszcza i Zaspy

Duża część mojego najnowszego artykułu w czasopiśmie 30 dni (popełnionego wspólnie z Janem Danilukiem), poświęconego historii obozu pracy przymusowej Narvik dotyczy jego powojennych losów. Przez kilka dekad baraki wykorzystywane były w rozmaitych celach: jako budynki biurowe, przemysłowe, ale także – co dziś słusznie szokuje – mieszkalne. Podobnie działo się z innymi barakami o wojennej proweniencji w…

Katastrofa lotnicza w Dolnym Wrzeszczu z 1954 roku

AKTUALIZACJA 14.12.2016: Krótki artykuł, który opublikowałem tu kilka dni temu zainteresował redakcję portalu Trójmiasto.pl. Poproszono mnie o przygotowanie na jego bazie dłuższego tekstu, co też uczyniłem. Artykuł dostępny jest pod tym adresem: http://historia.trojmiasto.pl/Katastrofa-lotnicza-we-Wrzeszczu-sprzed-62-lat-n108251.html   Dla porządku zostawiam tu link do odnośnego wątku na Forum Dawny Gdańsk. Niezmiennie serdecznie dziękuję anonimowemu Panu, który podzielił się publikacją,…

Reklama gdańskiego Bratniaka w poznańskim czasopiśmie

Niedawno zakończyła się na Allegro ciekawa aukcja (nie było ofert kupna!) – egzemplarz czasopisma Wielkopolska Ilustracja (nr 35 z 1 VI 1935): Zamieszczono w nim całostronicowy artykuł-reklamę, zawierający „garść informacyj o Ognisku Wycieczkowym w Gdańsku, przy Bratniej Pomocy Zrzeszenia Studentów Polskich Politechniki Gdańskiej”, czyli popularnym Bratniaku przy Heeresanger 11 (dziś al. Legionów 11, budynek SP…

O dawnym obozie Narvik w ’30 dniach’

Do kiosków trafił właśnie nowy numer czasopisma 30 dni, a w nim artykuł Narwik – długie życie obozowych baraków, który napisałem we współpracy z Janem Danilukiem (strony 30-37). Temat „chodził” za nami praktycznie od początku naszej wspólnej przygody z historią Wrzeszcza – ostatecznie Narwik zawsze mieliśmy „za miedzą”… W końcu minionej zimy postanowiliśmy się zmierzyć…

Wrzeszcz na sensacyjnym filmie z 1940 roku

Jak zapewne większość z Was zdążyła się zorientować, zdjęć ukazujących dawny Wrzeszcz jest zatrzęsienie, chociaż nie wszystkie części dzielnicy są jednakowo w tym zatrzęsieniu reprezentowane – stąd moje regularne zachwyty na tym blogu, gdy w sieci pojawia się obrazek ukazujący mało nam dotąd znany zakątek. Inaczej sprawa wygląda z ruchomymi obrazami – przez cztery lata…

Kolejne wykłady o historii Dolnego Wrzeszcza

Niebawem z Jankiem Danilukiem wznawiamy cykl wykładów o Dolnym Wrzeszczu. Do końca listopada odbędą się cztery spotkania, najbliższe już w nadchodzącą środę, 28 września, o godz. 18.00 w II LO (sala WT). Tematem naszej prezentacji będą osiedla robotnicze, które składają się na współczesny Dolny Wrzeszcz. Serdecznie zapraszam! Tematy i terminy wszystkich wykładów na plakaciku przygotowanym…

Ktokolwiek widział… Gdański strażak Ferdinand Hemke

Kilka miesięcy temu przy okazji prac nad drugim tomem albumu Wrzeszcz na dawnej pocztówce, w którym zapuszczamy się m.in. w okolice ul. Partyzantów, odwiedziłem Komendę Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku. W jej archiwum znalazłem m.in. trzy zdjęcia przedstawiające przedwojennego gdańskiego strażaka o nazwisku Ferdinand Hemke. Fotografie pokazują go w różnych okresach służby: [Powiększ] Wojtek Gruszczyński…

Co dalej z dawnym obserwatorium przy al. Legionów?

Portal Trójmiasto.pl zainteresował się dalszymi losami od 5 lat bezskutecznie wystawianego na sprzedaż budynku dawnego obserwatorium przy al. Legionów. Zostałem poproszony o wypowiedź, która jest cytowana w tekście. Zachęcam do lektury całego artykułu oraz obejrzenia filmu, na którym widać na co dzień już niedostępne wnętrza charakterystycznego budynku. Przy okazji serdecznie zapraszam na drugi z cyklu wykładów poświęconych…

Zaproszenie na wykład o nazwach Dolnego Wrzeszcza + nagranie

Dałem się namówić – wraz z Jankiem Danilukiem – na cykl sześciu wykładów poświęconych historii Dolnego Wrzeszcza. Na kolejnych spotkaniach z mieszkańcami opowiemy m.in. o osiedlach robotniczych oraz historii najważniejszych ulic. Na pierwszy ogień jednak wzięliśmy temat nazw osiedli i ulic Dolnego Wrzeszcza. Wyjaśnimy, czy w Dolnym Wrzeszczu rzeczywiście mieszkali kiedyś Szkoci, o co chodzi z…

10 lat temu wszystko się zaczęło, czyli Projekt Dolny Wrzeszcz

Dziś o północy mija równe 10 lat od momentu uruchomienia naszej – tj. Janka Daniluka i mojej – wspólnej strony internetowej o nieco pompatycznej nazwie Projekt Dolny Wrzeszcz – Niezależna Inicjatywa Historyczna. Była to próba zapełnienia rażącej luki w dziejopisarstwie gdańskim – próba przyjęta z dużym entuzjazmem, bowiem w pierwsze 48 godzin zanotowała aż 1500…

Nowe pocztówkowe cuda z eBay’a

Twierdziłem i twierdzę, że jeśli chodzi o przedwojenne wrzeszczańskie pocztówki, to po strychach i piwnicach wciąż jeszcze poukrywanych jest wiele zaskakujących widoków. Słuszność tej wiary potwierdził ostatnio serwis aukcyjny eBay.de. Najpierw na aukcję wystawiono pocztówkę z 1910 roku przedstawiającą Bahnhofstrasse, czyli dzisiejszą ul. Dmowskiego, na odcinku przed skrzyżowaniem z ul. Brzozową: Widzimy tu Hotel Reichsadler (dziś w…

Co z drugim tomem „Wrzeszcza na dawnej pocztówce”?

Kilka dni temu zaserwowałem Wam primaaprilisowy żart o nowej książce, ale dziś już piszę na poważnie. Wiele osób w ostatnich miesiącach pytało mnie, kiedy pojawi się drugi tom Wrzeszcza na dawnej pocztówce? Dla wszystkich wypatrujących kontynuacji naszego niezwykłego spaceru mam dobrą wiadomość: jeśli nie wydarzy się nic nadzwyczajnego, nowa książka trafi do sprzedaży jesienią. W…

Zapowiedź: „Koleją przez gdańskie osiedla do Nowego Portu”

Zapewne niektórzy z Was zastanawiają się, gdzie się w ostatnich tygodniach podziałem – przez dwa miesiące nie było tu nowego wpisu. Odechciało mi się? W żadnym wypadku. W ostatnich tygodniach zajęty byłem finalizowaniem tematu, który z różnych powodów utrzymywałem w tajemnicy. Dziś w końcu mogę się wszystkim pochwalić. Otóż 20 kwietnia ukaże się nowa książka, której…

Upamiętnijmy znanych Wrzeszczan!

Niedawno uświadomiłem sobie, że we Wrzeszczu – i całym Gdańsku – brakuje oznaczeń miejsc, w których mieszkali znani, ważni lub zasłużeni dla miasta ludzie. Nie chodzi mi o tablice-pomniki, ale o estetyczne tablice informacyjne, które mówiłby o związku danej lokalizacji ze „sławną” osobą. Taki system działa chociażby w Wielkiej Brytanii – np. w Londynie napotkać można liczne…

Panorama Wrzeszcza sprzed ponad 120 lat

W Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej wypatrzyłem ostatnio dwie bardzo ciekawe fotografie Wrzeszcza. Wykonał je ok. 1893 roku niejaki Wilhelm Dreesen. Chciałbym dziś Wam zaprezentować pierwszą z nich. Zdjęcie zrobiono z Góry Jana. Widoki z tego wzniesienia pojawiały się na dziesiątkach pocztówek, jednak zazwyczaj są one późniejsze i ukazują już prawie ukształtowaną dzielnicę. Tymczasem omawiana tutaj fotografia…

Replay 2015, czyli najciekawsze teksty

Jako podsumowanie kończącego się roku przypominam pięć najciekawszych tekstów – jeśli ktoś z Was je przegapił, to zachęcam do lektury: Tajemniczy Hotel Hohenzollern Pamiątka po willi Kronprinza, czyli podwórko z niespodzianką Plac Anny Walentynowicz, czyli skwerek zamiast kina Aleja Grunwaldzka w radzieckiej kronice wojennej z 1945 roku Niezwykłe zdjęcie Wrzeszcza na przełomie epok  

Na marginesie „KS Gedanii” Janusza Trupindy uwag kilka

Zaryzykuję i powtórzę stwierdzenie, które w ostatnich dniach słyszałem wielokrotnie: oto najbardziej oczekiwana „gdańska” książka mijającego roku. Do „masowego czytelnika” (czy istnieje jeszcze coś takiego?) nareszcie trafia monografia poświęcona słynnemu przedwojennemu gdańskiemu klubowi – KS Gedanii. Wysiłek podjął dr Janusz Trupinda, na co dzień mediewista i pracownik Muzeum Historycznego Miasta Gdańska, a od kilku lat…

O dawnych majątkach Brunshof i Hermannshof w ’30 dniach’

Do kiosków trafił właśnie nowy numer czasopisma 30 dni, a w nim mój artykuł Brunshof i Hermannshof – zapomniane majątki Wrzeszcza (strony 36-43). Tekst ten jest znacznie poszerzoną i ulepszoną wersją artykułu, który opublikowałem na tym blogu w czerwcu zeszłego roku. Na zachętę pokazuję okładkę i pierwsze dwie strony z artykułem, po resztę zapraszam do kiosku 🙂

Chodziłem do Dwójki, czyli krótki wpis wspomnieniowy

Jak zapewne wielu z Was wie, ukończyłem „słynną” Dwójkę, czyli II LO we Wrzeszczu. Niedawno moja szkoła obchodziła 70. urodziny, czemu towarzyszyły obchody, na których mnie nie było oraz publikacja, w której jestem (wraz z Janem Danilukiem napisaliśmy tekst o historii budynku szkoły). Niedawno odebrałem swój egzemplarz tej publikacji i zagłębiłem się w lekturę. Sporo…

„Tramwajem przez Gdańsk” Sebastiana Zomkowskiego – wrażenia po lekturze

Gdańsk ma szczęście do historyków-pasjonatów, ludzi, którzy zajmują się badaniem i popularyzacją przeszłości naszego miasta nie z racji obranego zawodu, ale raczej obok tej działalności, a czasem wręcz niezależnie od niej. Jedną z takich osób jest Sebastian Zomkowski, zawodowo związany z Zakładem Komunikacji Miejskiej w Gdańsku, a „prywatnie” autor wydanego właśnie albumu Tramwajem przez Gdańsk. Sebastian Zomkowski…

Niezwykłe zdjęcie Wrzeszcza na przełomie epok

W ostatnich latach Pomorska Biblioteka Cyfrowa udostępniła na swoich serwerach całą masę publikacji, po które dotąd trzeba było fatygować się do np. Biblioteki Gdańskiej Polskiej Akademii Nauk. Dzięki temu przeciętny pasjonat historii naszego miasta może bez wychodzenia z domu sięgnąć po m.in. XIX-wieczne przewodniki po Gdańsku, Danzig und seine Bauten, czy księgi adresowe Gdańska z lat…

A może by tak… plac Güntera Grassa?

Przy okazji 88. urodzin zmarłego w kwietniu Güntera Grassa na słynnej ławeczce Oskara przy placu Wybickiego zasiadła odlana już przed 15 laty rzeźba samego pisarza. Mamy więc komplet: jest fontanna z Tullą Pokriefke, jest Oskar, a teraz także Günter. Proponuję pójść o krok dalej i przy okazji pierwszej rocznicy śmierci pisarza nadać placowi Józefa Wybickiego…

Aleja Grunwaldzka w radzieckiej kronice wojennej z 1945 roku

Portal Trójmiasto zaprezentował wczoraj radziecką kronikę wygrzebaną ze zbiorów Rosyjskiego Państwowego Archiwum Kino-Foto Dokumentów, na której upamiętniono zdobycie Gdańska wiosną 1945 roku przez Armię Czerwoną. Film jest czarno-biały, w połowie pozorowany i nie robi aż takiego wrażenia, jak prezentowany tu kiedyś kolorowy film z 1946-47 roku, jednak i tak jest niesamowity. Otóż widać na nim m.in. luterański…

Pierwszy przejazd PKM-ką, czyli szynobusem z Wrzeszcza do… Brętowa

Oto spełnił się sen bardzo wielu osób. Po odbudowanym nasypie kolejowym i malowniczych wiaduktach, biegnących z Wrzeszcza prawie na Kaszuby, po 70 latach znów pojechały pociągi. Od kilku dni możemy podróżować Pomorską Koleją Metropolitalną. No to się wybrałem. Pamiętając, jak dwa i pół roku temu wraz z Henrykiem Jurszem, znawcą historii pierwszej kolei kokoszkowskiej (1914-1945),…

Plac Anny Walentynowicz, czyli skwerek zamiast kina

W centrum Wrzeszcza wciąż jeszcze są miejsca niezagospodarowane albo zagospodarowane tymczasowo. Od dekad w różnych punktach utrzymuje się prowizorka, która – co tu dużo mówić – przynosi wstyd dzielnicy. Jednym z takich miejsc jest skwerek przy skrzyżowaniu ul. Waryńskiego z al. Grunwaldzką, o którym ostatnio znów robi się głośno. Otóż w sierpniu ma tam stanąć pomnik Anny Walentynowicz,…