„Lotnictwo na ziemi gdańskiej 1910–1945” – wrażenia po lekturze

bakun-lotnictwo-okładkaPrzed kilkoma tygodniami ukazała się arcyciekawa monografia pt. Lotnictwo na ziemi gdańskiej 1910–1945. Książka powstała na bazie doktoratu, obronionego przez autora – Macieja Bakuna – na Uniwersytecie Gdańskim w 2010 roku.

Treść książki podzielono na trzy części. Pierwsza opisuje czasy kajzerowskie i pionierskie próby lotnicze na terenie miasta; druga zajmuje się rozwojem infrastruktury oraz cywilnym lotnictwem w okresie Wolnego Miasta Gdańska; część trzecią poświęcono lotnictwu gdańskiemu w latach II wojny światowej. Chociaż mogłoby się wydawać, że centralne miejsce w tego typu książce będzie zajmować lotnisko Gdańsk-Wrzeszcz, leżące częściowo na terenie dzisiejszej dzielnicy mieszkaniowej Zaspa, to jednak wcale tak nie jest. Autor dosyć szczegółowo omawia bowiem mniej oczywiste zagadnienia, jak np. prace prof. Johanna Schüttego z Technische Hochschule (dzisiejsza Politechnika Gdańska) nad sterowcami, funkcjonowanie poczty lotniczej, przebieg kolejnych imprez i pokazów lotniczych czy kwestię przemytu broni na terytorium zdemilitaryzowanego Wolnego Miasta w latach 30. Jest to niewątpliwie jeden z atutów tej książki. Kolejnym atutem jest na pewno forma – autor pisze syntetycznie i ciekawie, przystępnym językiem. Jest przy tym zdyscyplinowany, trzymając się tematu i chronologii, przez co czytając tę książkę nie sposób się pogubić. Kolejną zaletą są towarzyszące tekstowi ciekawe ilustracje – niektóre zobaczyłem po raz pierwszy w życiu.

Dla uczciwości muszę jednak wytknąć kilka drobnych, aczkolwiek istotnych niedoskonałości. Autor kilkukrotnie wyjaśnia niektóre raczej znane czytelnikowi niemieckie nazwy (np. Stocznia Cesarska), a nie wyjaśnia tych mniej oczywistych, np. nie mówi, że Kiel to Kilonia (s.30), lotnisko Neukuhren (Ost-Preussen) to dziś miasto Pionierskij w obwodzie kaliningradzkim (s.175) a lotnisko Stolp-Reitz to Słupsk-Redzikowo (s.178). Co więcej, nie wyjaśnia, co oznacza zapis „1 kg=1 P.S.” (s.30) oraz co to było „Grenzschutz, kompania Hegelsberg” (s.49); podobnie podaje główne obszary działalności badawczej Technische Hochschule w zakresie lotnictwa, ale nie wyjaśnia znaczenia użytych przez siebie terminów (np. „profile cienkościenne”, „obciążenia udarowe”, s.165-166). W tekście zdarzają się także niekonsekwencje: niejaki Coulman raz jest „morskim majstrem budowy statków” (s.31), a chwilę potem już „morskim inżynierem”, dwie strony dalej zaś znów „majstrem budowy statków”. Podobnie Wielki Plac Ćwiczeń (teren późniejszego lotniska) raz jest we Wrzeszczu, a raz koło Wrzeszcza. W innym miejscu autor zastosował ryzykowny skrót myślowy, nazywając dzisiejszą ul. Chrobrego ulicą Brzeźnieńską, która jest tłumaczeniem przedwojennej nazwy Brösener Weg (w ogóle nie wzmiankowanej w tekście!) (s.59). Nie rozumiem także dlaczego autor katastrofami nazywa zwykłe wypadki lotnicze, w których nie ma ofiar (s.98). Adresatem ostatniej uwagi jest wydawnictwo: na stronie 192. zamieszczono bardzo ciekawą mapę czy też raczej plan sytuacyjny, niestety niewiele byłem w stanie z niego wyczytać, bowiem jest on bardzo mały.

Te drobne potknięcia nie psują jednak obrazu całości. Lotnictwo na ziemi gdańskiej 1910–1945 to rzetelne i bogate w interesujące szczegóły opracowanie jednego z ciekawszych tematów w dwudziestowiecznej historii Gdańska. Dla osób zainteresowanych dziejami Miasta – lektura obowiązkowa.Z niecierpliwością wyczekuję tomu drugiego, opisującego dzieje lotnictwa po 1945 roku.

Maciej Bakun Lotnictwo na ziemi gdańskiej 1910–1945, Wydawnictwo Adam Marszałek 2012, 230 stron

Podziel się tym ze światemEmail this to someoneShare on FacebookTweet about this on TwitterShare on Google+Pin on Pinterest

2 komentarze na temat “„Lotnictwo na ziemi gdańskiej 1910–1945” – wrażenia po lekturze

  1. Pingback: draftcloud » Historia lotnictwa na ziemi gdańskiej od 1910 do 1945

  2. Pingback: draftcloud » Ciąg dalszy dziejów lotnictwa w Gdańsku

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *